Eerlijke Flex

////Het nieuwe dilemma: flexibele arbeid

Het nieuwe dilemma: flexibele arbeid

Arno Lugthart

Sabbatical

Het nieuwe dilemma: flexibele arbeid

In juni 2015 publiceerden TNO en het CBS een onderzoek naar flexibele arbeid. Daarin constateerden zij dat het aandeel arbeiders dat werkt met een flexibel contract toeneemt. Waar de flexibele schil in 2007 nog 20% bedroeg en in 2014 25% verwacht men in 2020 uit te komen op een flexibele schil van 30%. Omdat de laatste jaren het aantal vaste arbeidskrachten in vrijwel alle sectoren is afgenomen, kunnen we vaststellen dat ‘flexibele arbeid’ dus de voorkeur heeft boven ‘vaste arbeid’.

De arbeidsmarkt verandert dus. Overigens; ook het begrip flexibele arbeid is aan verandering onderhevig. Vroeger bedoelden we met flexibele arbeid vooral de traditionele ‘ziek en piek’ uitzendkrachten. Vandaag de dag bestaat flexibele arbeid uit uitzenden, het detacheren van medewerkers, payrolling, de inzet van zelfstandig professionals, interim managers en freelancers en doen we dat op basis van inleenovereenkomsten, consultancyopdrachten, statements of work én nog vele andere manieren.

Wat is het dilemma?

Eerst maar het dilemma. Onze overheid zit met zijn handen in het haar en schiet in de modus waar zij goed in is. Namelijk in het repareren van wetten. Reparaties in de vorm van nieuwe of veranderende wetgeving of aanpassing van bestaande wetgeving omdat bijvoorbeeld controle onuitvoerbaar is of om preventieve redenen. In 2012 werd al de Waadi wetgeving aangepast. De Wet Werk en Zekerheid  aanpassingen zijn per 1 januari 2015 gefaseerd van kracht en dan hebben we ook nog de Wet aanpak schijnconstructies én de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties. Opvallend is dat deze laatste wetsaanpassing wordt geïnitieerd terwijl de uitkomsten van het  ‘Interdepartementaal BeleidsOnderzoek Zelfstandigen zonder personeel’ nog niet zijn gepubliceerd. De reparaties die de overheid uitvoert hebben één gemeenschappelijke deler: het minimaliseren van flexibele arbeid.

Is er iets stuk?

Mijn persoonlijke twijfel zit op zich niet in de voorgestelde reparaties. Ik vraag mij vooral af of er wel iets stuk is. Vooropgesteld dat ik het zonder meer eens ben dat schijnconstructies ongewenst zijn en ook dat malafide uitzenderondernemers die de cao ontduiken en concurreren op arbeidsvoorwaarden  aangepakt moeten worden. Het feit dat flexibele arbeid aan populariteit wint ligt in volatiliteit, de aard van het werk, het beschikbare arbeidsvolume en de beschikbaarheid van kennis (uit ‘Motieven van werkgevers en werknemers voor flexibele contractvormen’ uit het eerder genoemde onderzoek).

Adoptie nieuwe technieken

Youthification en de exponentiele groei van technologische ontwikkelingen dragen ook  bij aan de populariteit van flexibele arbeid. Hoe? Dat zal ik uitleggen. Mijn ouders (babyboomers) bijvoorbeeld waren rond  hun veertigste levensjaar een stuk ‘ouder’ dan mijn generatie. Ik kom uit de jaren 70 en ben dus van generatie X. Wel zo fijn overigens, om ergens bij te horen.  Wij, Generatie X-ers, zitten op Facebook en Instagram, Twitteren en worden geïnspireerd door You Tube filmpjes van Simon Sinek, Gary Vaynerchuk of wellicht Robert Benninga. U vraagt zich vast af wat de invloed op flexibele arbeid hiervan is. Nou simpel… vroeger maakte ik geld over door gebruik te maken van een girobetaalkaart. Daarna heb ik jaren gebruik gemaakt van Telebankieren. U weet nog wel, met die gezellige kraak en biep bij het inloggen. Inmiddels maak ik geld over met gebruik van mijn voice gestuurde app. En betaal ik contactloos. Deze veranderingen gaan steeds sneller. Mijn vader doet dat allemaal niet. Die houdt daar niet zo van. De sleutel van de Youthification ligt volgens mij bij Generatie X. De veertigers van vandaag, en de generaties daar onder, adopteren de nieuwe technieken van vandaag snel.

Snelle verandering vereist

Nieuwe disruptieve business modellen worden daardoor ook snel door de Generatie X geadopteerd. We kennen allemaal het succes van Über en AirBnB. Denk vooral niet dat dit de enige voorbeelden zijn, we hebben ook Snapcar, Drukwerkdeal, Tinder en zo kunnen we nog wel verder gaan. Met behulp van een zonnepaneel op ons dak bijvoorbeeld worden we niet alleen maar afnemer van energie. We worden ook leverancier van energie. Denkt u zich eens in wat dit met de energieleveranciers en netbeheerders doet. Door technologie gedreven worden bestaande business modellen in rap tempo veranderd. Onze multinationals, maar ook het groot, midden en klein bedrijf zullen dus snel moeten veranderen.

Eerlijke flex

En juist daar ligt de echte behoefte aan flexibele arbeid. Een vaste baan aanbieden is voor een werkgever niet altijd het eerlijke antwoord als je bedenkt dat die baan over een paar jaar überhaupt niet meer bestaat. Het veranderen van organisaties wordt veelal door specialisten uitgevoerd, zoals verandermanagers of automatiseerders. Deze specialisten worden vaak op eigen verzoek  tijdelijk gebonden aan de organisatie. Zij zetten zich in voor een specifieke opdracht of taak. Opdracht af? Dan graag door naar de volgende uitdaging bij een andere opdrachtgever! En als de behoefte kort cyclisch is, moeten deze mensen dan allemaal gebonden worden met een vaste arbeidsovereenkomst? Is dit echt het beste antwoord dat we kunnen verzinnen? Volgens mij hebben wij in Nederland veel meer innovatiekracht dan dit. 

Terug naar het overzicht

Reageer