Eerlijke Flex

////Werkdag van acht uur is niet meer van deze tijd

Werkdag van acht uur is niet meer van deze tijd

12-09-2016

Werkdag van acht uur is niet meer van deze tijd

De dominantie van de achturige werkdag schaadt in veel gevallen de flexibiliteit en productiviteit van organisaties. Een standaard (collectieve) arbeidsduur is niet meer van deze tijd. De drie keer twaalfurige werkdag per week die telekom-miljardair Carlos Slim van América Móvil recentelijk weer bepleit als nieuwe standaard, is dan ook een heel slecht idee. Arbeidstijden moeten in een duurzame samenleving juist voor iedereen maatwerk zijn.

Vanuit een modern marketingperspectief is het te begrijpen dat in een meer ideologische strijd voor een bepaalde collectieve standaard werkdag of werkweek gekozen wordt. Zo’n standaard communiceert immers prettig. Dat daarbij de duur van de werkdag nogal eens verschilt, is veelzeggend.

Een twaalfurige werkdag zou volgens Carlos Slim alle stakeholders voordelen bieden. Hij zei daarvoor ‘bewijzen’ te hebben uit de eigen praktijk. Of dat nu waar is of niet, zeker is in ieder geval dat wetenschappelijk onderzoek naar arbeidstijden geen onderbouwing geeft voor de stelling dat een collectieve arbeidsduur van welke aard dan ook goed zou zijn.

De achturige werkdag komt tot stand in 1919, na een felle strijd over de lengte van de werkdag die werd uitgevochten na de opkomst van het fabriekssysteem. Met de achturige werkdag zou een goede balans in het leven van de werkende mens ontstaan: acht uren arbeid, acht uren rust en acht uren voor ontspanning en ontwikkeling.

Tot op de dag van vandaag is de achturige werkdag de dominante werkvorm gebleven. Dat geldt ongeacht de wekelijkse arbeidsduur, dus ook voor deeltijdarbeid. Dat zou geen probleem zijn, ware het niet dat deze achturige werkdag in menige situatie niet goed meer past. Vaak heeft dat te maken met de aard van het werk en/of het werkproces. Zo kan bijvoorbeeld het werk te zwaar zijn om gedurende acht uren achter elkaar uit te voeren (denk aan staande beveiligingstaken) of vraagt het werkproces om een verlengde werkdag (denk aan transmeridiane vluchten).

Geen bewijs dat economie profiteert van zesurige werkdag of dat deze leidt tot goede balans werk-privé

Steeds meer werknemers prefereren een andere dan achturige werkdag, onder meer om een betere balans tussen werk en privé te realiseren. Duidelijk is dat de voorkeuren hierbij sterk individueel worden bepaald.

Dat was in het verleden wel anders. Toen ging het om collectieve, sterk ideologisch getinte voorkeuren. Zo pleitte filosoof Thomas More in 1516 voor een zesurige werkdag. Een dergelijke dag zou voldoende moeten zijn om de essentiële goederen te verwerven. De Argentijns-Duitse arts en schrijfster Esther Vilar pleitte in de vorige eeuw voor een collectieve vijfurige werkdag met als argument dat het noodzakelijk is om tot een betere verdeling van betaalde en onbetaalde arbeid te komen.

In het licht daarvan is het goed om ook te kijken naar de experimenten die al jaren gedaan worden in de Scandinavische landen. Het gaat daarbij in het bijzonder om de zesurige werkdag. De Zweedse overheid doet daar momenteel op een creatieve wijze ervaring mee op. Zo kunnen werknemers in vijf dagen van zes uur, in plaats van acht uur, een voltijdsalaris verdienen.

Maar een 6-urige werkdag past niet bij alle werksituaties. Ook is er geen bewijs dat de economie als geheel hiervan zal profiteren of dat deze tot een balans tussen werk en privé leidt die de gezondheid en het welzijn sterk bevordert. Anders is dat met maatwerk in werktijden. Zeker de recente implementaties van zelfroosteren in organisaties laten zien dat dit uitstekende resultaten oplevert. Voor werkgever, werknemer en klant.

Maatwerk, waarbij per situatie een goede balans gevonden wordt tussen de belangen van de werknemer en de werkgever, is de enige juiste keuze voor nu en voor in de toekomst. We kunnen niet blijven volhouden dat de traditionele standaardoplossing ook de juiste is.

Dr. Ing. Ben Jansen is ceo van Déhora Consultancy Group en oprichter en voorzitter van de Stichting Time Design.

Bron: dit artikel is voor het eerst gepubliceerd op: www.fd.nl. Klik hier voor het originele artikel

Reacties op Eerlijke Flex

Flex én zeker!

Pierre Spaninks & Anne Meint Bouma ZZP-expert en directeur Brainnet

Flex én zeker!

Wie zichzelf kan redden, moet je niet willen redden, want dan is de kans groot dat hij juist verdrinkt.' Dat stellen Anne Meint Bouma (directeur Brainnet) en Pierre Sp...

De 4e Industriële Revolutie en de gevolgen voor flex/werk

Wim Davidse Toekomstverteller

De 4e Industriële Revolutie en de gevolgen voor flex/werk

Het is oktober, en we laten de late, fraaie zomer van 2016 langzaam maar zeker achter ons. Maar op de arbeidsmarkt is 't hoogseizoen: het aantal werkzame personen is a...

Reageer

U kunt actief deelnemen aan dit platform door uw mening of reactie achter te laten. Een wereld in transitie vraagt om nieuwe denkwijzes, acties en een andere aanpak. Zowel van ondernemingen als zelfstandigen.

Laat uw reactie achter